Pijn tijdens het vrijen — wat je lichaam je probeert te vertellen

Soms is er een scheut pijn als hij te diep gaat. Soms doet het al pijn bij de ingang, nog voor er echt iets is begonnen. Soms is het geen scherpe pijn maar een zeurend ongemak dat je al kent — en dat je inmiddels gewoon bent gaan negeren.

Je bent niet de enige. Naar schatting ervaart één op de zes vrouwen regelmatig pijn tijdens het vrijen. En toch wordt er weinig over gesproken. Dus ga je er overheen. Je past je aan. Je houdt je adem in. Je wacht tot het voorbij is.

Dit artikel gaat niet over hoe je de pijn oplost. Ik kan je dat niet beloven — en ik wil het ook niet beloven. Wat ik wel wil is je laten zien wat er in je lichaam gebeurt op het moment dat de pijn er is. En waarom het de moeite waard is ernaar te kijken in plaats van weg te bewegen.

Waarom je lichaam pijn voelt tijdens seks

Er zijn veel redenen waarom vrijen pijn kan doen. Soms is er een lichamelijke oorzaak — soms is het een combinatie van lichaam, spanning en geschiedenis. Hier zijn de meest voorkomende:

Vaginisme is een onvrijwillige samentrekking van de bekkenbodemspieren. De spieren sluiten — soms al bij de gedachte aan penetratie, soms pas op het moment zelf. Sommige vrouwen kunnen ook geen tampon inbrengen. Vaginisme is geen fout in het lichaam. Het is een beschermingsreactie. Het lichaam sluit om iets te bewaken.

Endometriose is een aandoening waarbij weefsel dat op baarmoederslijmvlies lijkt buiten de baarmoeder groeit. Dat maakt alles minder flexibel. Diepe penetratie kan dan een stekende, hevige pijn veroorzaken — niet omdat er iets mis gaat, maar omdat de structuren in het bekken geen ruimte meer hebben om mee te bewegen.

Vaginale droogheid is een veelvoorkomende oorzaak die zelden benoemd wordt zonder schaamte. Ze kan komen door hormonale veranderingen in de overgang, door borstvoeding, door bepaalde medicatie of simpelweg door te weinig tijd en ruimte in het voorspel. Een lichaam dat nog niet klaar is, geeft een signaal. Dat signaal heet pijn.

Gespannen bekkenbodemspieren — niet zo hevig als vaginisme, maar wel voortdurend aanwezig. Vrouwen die veel stress dragen, die lang in alertheid leven, die gewend zijn om overal klaar voor te zijn — die dragen die spanning vaak ook mee in hun bekken. Niet bewust. Gewoon: het lichaam staat aan.

Zwangerschap en bevalling veranderen het lichaam op manieren die soms lang daarna nog voelbaar zijn. Littekens, spierherstel, hormonale verschuivingen. Het lichaam heeft tijd nodig — meer dan de zes weken die standaard worden gegeven.

Een gekantelde of verzakte baarmoeder kan diepe penetratie pijnlijk maken — zeker in bepaalde standjes. Dat is geen probleem dat opgelost moet worden. Het is gewoon informatie over wat jouw lichaam nodig heeft: een ander tempo, een andere positie, meer ruimte.

Een infectie, lichen sclerosus, cysten, of een prikkelbare darm — al deze dingen kunnen ook bijdragen. Als je aanhoudend pijn hebt, of pijn die ook buiten seks aanwezig is, is het verstandig om dat te laten onderzoeken bij een huisarts of gynaecoloog.

En dan is er nog iets wat minder een naam heeft maar voor veel vrouwen het meest herkenbaar is: te hard, te snel, zonder dat je er echt bij was. De penis gaat te diep. Het tempo klopt niet. Iets in je wilde pauzeren maar je ging door. Niet omdat je dat wilde, maar omdat het zo liep.

Wat er in je lichaam gebeurt op het moment van pijn

Ik geef je een voorbeeld uit mijn eigen ervaring. Soms, als hij te diep gaat en de penis tegen mijn baarmoedermond aankomt, is er een scherpe pijnscheut. Dat is het moment. En wat er dan gebeurt — in een fractie van een seconde — is dit:

• Er is een sensatie. Scherp, plotseling, ergens diep van binnen.
• Die sensatie wordt gelabeld als pijn. Mijn zenuwstelsel vertaalt het signaal en stuurt het omhoog.
• Dan komt de angst. Dat het meer wordt. Dat hij het merkt. Dat ik iets moet uitleggen. Dat dit weer een van die momenten is.
• En dan de gedachten. Waarom gaat hij zo snel. Waarom zeg ik niets. Waarom doet dit altijd pijn.

Dat zijn vier lagen — sensatie, gevoel, emotie, gedachte — die zich allemaal in enkele seconden opstapelen. En wat doen de meeste vrouwen op dat moment? Je houdt je adem in. Je wacht. Je gaat door.

Terwijl het lichaam op dat moment één ding vraagt: stop even. Blijf hier. Voel wat er is.

Wat je niet wil: meer armour

Pijn tijdens het vrijen is informatie. Het is geen bewijs dat er iets stuk is. Maar je wilt er ook niet overheen gaan.

Want elke keer dat je doorgaat terwijl je lichaam iets anders zegt, leert het lichaam dat het signaal niet telt. En dan doet het wat het altijd doet als het niet gehoord wordt: het trekt zich verder terug. Het spant zich verder aan. Het sluit een laagje meer.

Dat heet armour — een bescherming die het lichaam opbouwt om zichzelf te bewaken. Begrijpelijk. Intelligent, zelfs. Maar na verloop van tijd maakt het de pijn niet minder. De pijn verdwijnt naar de achtergrond, voelt dof. Je voelt minder levendigheid, minder sensaties. Maar dat wil niet altijd zeggen dat ze er niet meer is. Ze is er nog — alleen moeilijker te horen.

Wat je wél kunt doen: temporiseren

Ik bied geen oplossing voor de pijn. Wat ik aanbied is iets anders: leren om niet weg te bewegen op het moment dat de pijn er is, maar er bij te blijven. Ook al is het maar eventjes.  Dat vraagt vertraging. Een adem. Een zachte grens. De ruimte om te zeggen: wacht even. Of: niet zo. Of niets zeggen, maar je hand neerleggen en even stoppen.

Het vraagt ook verbinding — met jezelf én met de ander. Want pijn tijdens het vrijen is zelden alleen een lichamelijk verhaal. Het speelt zich af in contact, in tempo, in de ruimte die er is om eerlijk te zijn.

Yoni de-armouring is een manier om bij die plekken te komen waar je normaal wegtrekt. Niet om de pijn weg te halen, maar om erheen te gaan — voorzichtig, begeleid, op jouw tempo. Om te leren wat de pijn wil vertellen, in plaats van haar te overstemmen.

In mijn E-guide | Wat het lichaam je al laat zien, schrijf ik over het onderscheid tussen oude pijn en nieuwe pijn. Oude pijn is wat er al lang vastzit — opgeslagen in weefsel, in gewoontes, in de manier waarop je lichaam heeft geleerd te reageren. Nieuwe pijn is het signaal van dit moment. Dat leren onderscheiden — wat er nu is en wat er al lang vastzit — is vaak de eerste stap.

Als de pijn aanhoudt

Soms zit er achter pijn tijdens het vrijen iets wat medische aandacht vraagt. Endometriose, infecties, hormonale veranderingen — dat zijn dingen waar een huisarts of gynaecoloog bij helpt. Ga daarheen als je twijfelt. Niet omdat je een probleem bent, maar omdat je het waard bent om te weten wat er speelt.

En daarna — als de medische oorzaken zijn uitgesloten of behandeld — is er vaak nog iets over. Spanning die is blijven hangen. Een lichaam dat niet meer weet hoe het zich kan openen. Angst die is geworden tot verwachting. Daar is lichaamswerk voor. Niet om te forceren. Maar om langzaam, op jouw manier, terug te komen bij wat er al is.

Wil je rustig lezen wat yoni de-armouring is en hoe het werkt? De gratis Yoni Healing Gids is een goede beginplek — zonder oefeningen, zonder druk.

Klaar voor de volgende stap? In de Wat je lichaam al laat zien ga ik dieper in op het lichaam leren lezen — ook op de plekken waar pijn vastzit. 

Over Mirjam

Ik schrijf over lichaam en seksualiteit vanuit mijn eigen ervaring en jarenlange begeleiding van vrouwen en koppels. Mijn werk draait niet om intenser of verder gaan, maar om thuiskomen in het lichaam. In het bekken. In wat er op dit moment waar is.

Thema’s die steeds terugkomen zijn yoni de-armouring, somatische veiligheid en lichaamsbewustzijn. Veel vrouwen merken dat hun lichaam iets anders vraagt dan hun hoofd kan bedenken. Mijn werk vertraagt dat proces, zodat voelen geen opdracht wordt, maar een mogelijkheid.

In mijn begeleiding en in de hulpmiddelen die ik ontwikkel — zoals de LoveGloves en yoni wands — staat diezelfde benadering centraal. Geen belofte van transformatie, wel ruimte om te onderzoeken wat er gebeurt wanneer druk wegvalt.

Als deze manier van kijken je aanspreekt, vind je hier meer artikelen, een gids over Yoni Healing en verschillende manieren om op je eigen tempo verder te verkennen. Meer over mijn achtergrond of mijn werk, vind je hier.

— Mirjam Ravensbergen