Wat is landen in je lichaam?
(En waarom het niet gaat over rustig worden)

Landen in je lichaam is iets waar veel vrouwen naar verlangen wanneer ze merken dat ze zich vlak, prikkelbaar of minder aanwezig voelen.

Landen in je lichaam is iets waar veel vrouwen naar verlangen wanneer ze merken dat ze zich vlak, prikkelbaar of minder aanwezig voelen. Misschien herken je het niet als duidelijke spanning, maar als iets subtielers. Je zit in een gesprek en hoort jezelf praten. Je reageert passend, maar ergens voel je jezelf niet helemaal. Alsof er een dun laagje tussen jou en het moment zit. Of je loopt door je dag en doet wat er gedaan moet worden, maar je voelt je minder levendig. Emoties lijken verder weg of zelfs afwezig. Dingen die je normaal leuk vond, kosten meer moeite. Je zegt een afspraak met een vriendin af terwijl je weet dat het je eigenlijk goed zou doen. Soms merk je het aan je gedrag. Je hebt een korter lontje. Je reageert sneller geïrriteerd en merkt dat je sneller snauwt naar iemand van wie je houdt. Of kleine dingen komen harder binnen dan je van jezelf gewend bent. Dat zijn vaak geen karaktertrekken. Het zijn signalen van je zenuwstelsel. Landen in je lichaam gaat niet over rustiger worden, maar over weer toegang krijgen tot wat je lichaam al aangeeft.

Wat betekent landen in je lichaam concreet?

Landen in je lichaam betekent dat je je aandacht verschuift van denken naar directe lichamelijke ervaring. Wanneer je niet geland bent, functioneer je vaak prima. Je werkt, praat, organiseert. Maar het contact met wat er in je lichaam gebeurt is dunner. Het lichaam geeft signalen, alleen komen ze minder duidelijk binnen. Landen maakt die signalen weer voelbaar. Je merkt dat je voeten de grond raken, dat je rug tegen de stoel leunt, dat je adem hoog zit of juist laag in je buik beweegt. Je merkt dat je schouders aangespannen zijn of dat je kaak vastzit. Niet om het meteen te veranderen, maar om het te registreren. Dat registreren is landen.

Wat gebeurt er in je zenuwstelsel als je niet geland bent?

Je autonome zenuwstelsel regelt of je systeem moet activeren (sympathisch) of kan ontspannen (parasympathisch). Wanneer je sympathicus langere tijd actief is, sta je sneller “aan”. Je reageert sneller, bent gevoeliger voor prikkels en kunt sneller geïrriteerd raken. Dat is geen fout. Het is een systeem dat je helpt functioneren en overleven.

Soms gebeurt het tegenovergestelde: je systeem trekt zich wat terug. Je voelt je vlakker, minder betrokken, minder gemotiveerd. Ook dat is een beschermingsreactie. In beide gevallen verschuift je aandacht weg van subtiele lichaamswaarneming.

Landen in je lichaam geeft je zenuwstelsel duidelijke, fysieke informatie. Wanneer je de tegendruk van de stoel voelt, de grond onder je voeten of de beweging van je adem, activeer je systemen die registreren waar je bent en wat er vanbinnen gebeurt. Daarmee land je in het hier en nu.

Wat is een anker?

Een anker is een direct waarneembaar referentiepunt waar je je aandacht op kunt richten. Het helpt je aandacht landen in wat er is: je lichaam. Het maakt dat je gedachten en je lichaam op één plek samenkomen.

Zie het als een GPS voor je gedachten. Laat je ze de vrije loop, dan schieten ze alle kanten op — meestal richting oplossen, analyseren of vooruitdenken. Met een anker geef je je aandacht richting.

Er zijn oneindig veel waarneembare referentiepunten: wat je ziet, wat je hoort, wat je voelt, wat je proeft. Maar niet alle ankers zijn even stabiel om op te landen. Wat je ziet verandert voortdurend. Wat je hoort wisselt. Gevoelens komen en gaan en zijn niet altijd helder. Daarom werken sommige ankers beter dan andere.

Tegendruk: de grond die er al is als ankerpunt

De grond onder je voeten is er altijd. De stoel onder je lichaam is er wanneer je zit. Het matras onder je rug wanneer je op bed ligt. Of de grond onder je voeten wanneer je wandelt. Wanneer je die tegendruk voelt, voel je letterlijk waar je lichaam ophoudt en de omgeving begint. Je voelt gewicht. Je voelt dat je gedragen wordt.

Voor je zenuwstelsel is dat duidelijke informatie. Je hoeft niets te bedenken. Je voelt het. Juist omdat die grond er altijd is, is het een betrouwbaar ankerpunt om te landen in je lijf. Wanneer je lichaam dit bewust registreert, krijgt het het signaal: hier is steun.

De adem: altijd aanwezig als ankerpunt

De adem is ook altijd aanwezig en een mooi ankerpunt om bij te landen, maar dan van binnenuit. Je merkt op dat je ademt — dat is vaak al veel, en iets wat we gedurende de dag gemakkelijk vergeten.

Vanuit dat beginpunt kun je veel ervaren: de lucht langs je neusgaten, hoe je ribben iets uitzetten, hoe je buik op en neer beweegt of juist niet. Misschien merk je dat je adem onregelmatig is. Of dat je hem even inhoudt zonder dat je het wist. In de adem is ontzettend veel waar te nemen. Juist omdat hij er altijd is en altijd beweegt, is hij een betrouwbaar ankerpunt om bij te landen.

Beide ankers tegelijk

De tegendruk is een anker naar de buitenwereld. Je adem is een ankerpunt naar je binnenwereld. De oefening is om beide tegelijkertijd te ervaren, ongeveer 50/50. Je voelt jezelf én je bent je bewust van je omgeving. 

Misschien merk je dat je voorkeur hebt voor één van de twee. De één voelt zich comfortabeler in de binnenwereld, de ander juist in de buitenwereld. Wanneer je wat stabieler bent in beide, kun je vanuit dat fundament je binnenwereld of je buitenwereld verder verkennen. Later kun je vanuit hier 'de rest' verkennen en 'multitaksen' in je omgeving én in jezelf; de objecten om je heen zien, de geluiden tot je nemen, de temperatuur of 'vibe' in de kamer of de smaak in je mond, je gevoelens, pijntjes, ongemakkelijke plekken. Hierin kun je oneindig ontdekken en verkennen. 

Signalen dat je aan het landen bent

Wanneer je aan het landen bent in je lijf, kun je dat merken doordat je

• begint te zuchten
• gaat gapen
• merkt dat je ademhaling verandert
• vaker met je ogen knippert of tranen voelt
• een boer of scheetje laat of moet hikken

Aanraking en de grens van je huid

Aanraking kan helpen om de grens van je huid te voelen. Wanneer je zacht je arm aanraakt, voel je precies waar je huid begint en eindigt. Dat geeft een helder gevoel van: hier ben ik. Een grens tussen jou en de wereld om je heen. 

In contact met een ander kan aanraking ook die functie hebben. Niet om iets te bereiken, maar om te voelen: wat gebeurt er hier? Hoe reageert mijn lichaam? Trek ik samen? Ontspan ik? Blijf ik aanwezig of ga ik een beetje weg?

Tijdens intimiteit kun je bijvoorbeeld eerder merken dat de ander sneller gaat dan jij prettig vindt, dat je lichaam nog niet warm aanvoelt, dat je adem stokt of dat je bekken zich licht terugtrekt. Dat zijn concrete signalen. En die merk je eerder wanneer je geland bent.

Iemand die geland is, is aanwezig bij zichzelf

Als je aanwezig bent bij jezelf, is er contact met wat er in je gebeurt én contact met je omgeving. Je wordt geen compleet ander mens, maar je gedrag kan verschuiven in kleine, aardse bewegingen. Je merkt eerder dat je moe bent en besluit op tijd naar bed te gaan. Je voelt eerder dat iets je niet bevalt en spreekt het uit of past het aan. In een gesprek merk je sneller wanneer je jezelf inhoudt. Er zit iets meer ruimte tussen wat er gebeurt en hoe je reageert.

Tijdens intimiteit merk je eerder wanneer het tempo niet klopt, wanneer je buik aanspant of je adem omhoog schiet. Soms voel je je gewoon iets levendiger, iets meer aanwezig in je handen, je gezicht, je adem. Niet extatisch. Gewoon meer hier. Dat is landen.

Waarom dit belangrijk is

Landen is geen doel op zich en geen manier om een betere versie van jezelf te worden. Het is een fundament. Je gevoelens, sensaties en gedachten krijgen een plek om te landen. Onrust kan ergens op rusten, waardoor ze kan verzachten. Niet omdat je rust creëert, maar omdat je ruimte maakt voor wat er al is.

Wanneer je meer toegang hebt tot wat er in je lichaam gebeurt, kun je jezelf eerder bijsturen. Je merkt eerder wat je nodig hebt, wanneer je over een grens gaat of wanneer je terugtrekt. Dat geeft ruimte voor keuze, niet omdat je alles onder controle hebt, maar omdat je minder op automatische piloot functioneert. Soms begint landen gewoon met voelen dat de grond onder je voeten er al is.

Als je al met de LoveGloves werkt, zul je merken dat veel oefeningen beginnen met precies dit: tegendruk voelen, adem opmerken, de grens van je huid ervaren. Dit artikel is de onderbouwing van wat je al doet.
Ken je de LoveGloves nog niet, dan vind je hier meer over hoe ze werken.

Over Mirjam

Ik schrijf over lichaam en seksualiteit vanuit mijn eigen ervaring en jarenlange begeleiding van vrouwen en koppels. Mijn werk draait niet om intenser of verder gaan, maar om thuiskomen in het lichaam. In het bekken. In wat er op dit moment waar is.

Thema’s die steeds terugkomen zijn yoni de-armouring, somatische veiligheid en lichaamsbewustzijn. Veel vrouwen merken dat hun lichaam iets anders vraagt dan hun hoofd kan bedenken. Mijn werk vertraagt dat proces, zodat voelen geen opdracht wordt, maar een mogelijkheid.

In mijn begeleiding en in de hulpmiddelen die ik ontwikkel — zoals de LoveGloves en yoni wands — staat diezelfde benadering centraal. Geen belofte van transformatie, wel ruimte om te onderzoeken wat er gebeurt wanneer druk wegvalt.

Als deze manier van kijken je aanspreekt, vind je hier meer artikelen, een gids over Yoni Healing en verschillende manieren om op je eigen tempo verder te verkennen. Meer over mijn achtergrond of mijn werk, vind je hier.

— Mirjam Ravensbergen